[Cc-pl] NC na CD?

Piotr Wasilewski piotr.wasilewski w autograf.pl
Pią, 15 Lip 2005, 19:41:05 EDT


Glazia wrote:

>Witam,
>
>pytanie Pana Marka mogloby znalezc sie w naszym FAQ; jezeli ktos z Panstwa podjalby sie odpowiedzi
>na nie, chcialabym dodatkowo podsunac do rozwazenia taki wariant tej sytuacji: czy mozna utwory
>opatrzone licencja cc (non commercial) dystrybuowac jako dolaczone do materialow korporacyjnych;
>mam na mysli na przyklad firmowe newslettery lub upominki dla lientow, ktore sa udostepniane za
>darmo, jednak wiaza sie z uzyskaniem innych, niematerialnych korzysci dla firmy.
>
>Pozdowienia
>agata
>
>--- Marek Futrega <futrega w mimuw.edu.pl> wrote:
>
>  
>
>>Witam,
>>
>>Bylbym wdzieczny za odpowiedz na pytanie, czy rozpowszechnianie materialow 
>>na CD-ROM-ach dolaczanych do gazet i magazynow (takich jak Chip, Enter 
>>itp.) nalezy traktowac jako dzialalnosc komercyjna?
>>
>>Albo inaczej: czy wydawcy gazet/magazynow moga rozpowszechniac na 
>>CD-ROM-ach utwory na licencjach CC z warunkiem NonCommercial?
>>
>>pozdrawiam,
>>Marek Futrega
>>
>>_______________________________________________
>>Cc-pl mailing list
>>Cc-pl w lists.ibiblio.org
>>http://lists.ibiblio.org/mailman/listinfo/cc-pl
>>
>>    
>>
>
>
>__________________________________________________
>Do You Yahoo!?
>Tired of spam?  Yahoo! Mail has the best spam protection around 
>http://mail.yahoo.com 
>_______________________________________________
>Cc-pl mailing list
>Cc-pl w lists.ibiblio.org
>http://lists.ibiblio.org/mailman/listinfo/cc-pl
>
>  
>
witam

oczywiście FAQ, uwzględniający odpowiedzi na najważniejsze pytania w 
najbliższym czasie się pojawi. dziękuję za zwrócenie uwagi na problem i 
sugestię.

postaram się odpowiedzieć na pytanie: o ile dobrze rozumiem, chodzi o 
sytuację, gdy np. istnieje jakiś utwór (np. film), który został przez 
twórcę udostępniony na licencji z warunkiem NC i następnie ktoś chce 
nagrać ten film na CD i dołączyć do:
a. gazety
b. materiałów firmowych

warunek NC brzmi następująco:
"Licencjobiorca nie może wykonywać żadnych udzielonych w punkcie (...) 
Licencji uprawnień w jakikolwiek sposób, który skierowany jest na 
uzyskanie korzyści majątkowej lub pieniężnego wynagrodzenia. (...)

jest to więc ujęcie bardzo szerokie.
niestety na postawione przez Was pytanie nie da się udzielić odpowiedzi. 
jestem przekonany, że gdyby podobne sprawy trafiły do sądu, każdy skład 
orzekający przyjąłby inną kwalifikację. jest to sprawa oceny, czy 
opisane przez Was sytuację mieszczą się w tak zdefiniowanej w licencji 
"niekomercyjności".

posłużę się analogią - podbne dylematy (nie takie same, tylko podobne) 
istnieją w związku z brzmieniem art. 24 ust. 2 prawa autorskiego, który 
brzmi:
"Posiadacze urządzeń służących do odbioru programu radiowego lub 
telewizyjnego mogą za ich pomocą odbierać nadawane utwory, choćby 
urządzenia te były umieszczone w miejscu ogólnie dostępnym, jeżeli nie 
łączy się z tym osiąganie korzyści majątkowych."
Problemem jest to co to znaczy, że dane działanie łączy się z osiąganiem 
korzyści majątkowej. Jakie to są te działania, które się łączą, a jakie 
się nie łączą? Były takie dwie identyczne sprawy w dwóch różnych 
miastach: otóż chodziło o to czy puszczanie muzyki w sklepie łączy się z 
osiąganiem korzyści majątkowej (dodatkowej oczywiście, a nie korzyści w 
ogóle - w tym przypadku tak to należy rozumieć), czy też się nie łączy? 
Sądy wydały dwa zupełnie sprzeczne orzeczenia (były to sądy apelacyjne, 
a sprawa nie trafiła niestety do SN) - jeden uznał, że jest to osiąganie 
korzyści (w skrócie: muzyka tworzy miłą atmosferę przez co jest więcej 
klientów i rośnie sprzedaż), inny, że nie jest (nie ma związku między 
muzyką a wzrostem sprzedaży).
co na to doktryna? oto fragment z "Komentarza do ustawy o prawie 
autorskim i prawach pokrewnych" pod red. profesorów J. Barty i R. 
Markiewicza (bez przesady można nazwać tą książkę biblią prawa 
autorskiego - sądy bardzo często cytują ją w rozstrzygnięciach) do art 
24 ust. 2 właśnie:
"Chodzi tu nie tylko o wyłączenie działalności wyłącznie zarobkowej 
związanej z rozszerzaniem kręgu odbiorców [jak w powyższej sprawie - 
nowi klienci - uwaga moja], ale także pośrednich korzyści majątkowych 
wynikających z szerokiego uprzystępnienia odbioru. Stanowisko takie 
zgodne jest z ogólną zasadą, według której podmiot uprawniony powinien 
zawsze partycypować w korzyściach, jakie inne osoby uzyskują z 
rozpowszechniania jego utworu. (...) Badania marketingowe prowadzone w 
różnych krajach wskazują na istnienie ścisłego związku pomiędzy ilością 
dokonywanych zakupów a miłą, odprężającą atmosferą panującą w sklepie. 
Ponieważ udostępnianie utworów za pośrednictwem odbiornika umieszczonego 
w miejscu publicznie dostępnym jest formą rozpowszechniania i jest 
dozwolone na zasadzie wyjątku, to umieszczający takie urządzenia 
powinien udowodnić, że działanie takie nie przynosi mu nawet pośrednio 
zwiększenia korzyści z prowadzonej działalności. Wydaje się, że dowód 
taki mógłby dotyczyć tylko bardzo małych placówek handlowych, w których 
czas przebywania klienta jest niezmiernie krótki ze względu na 
ograniczony asortyment towaru i niewielką powierzchnię sklepową. (...) 
Wątpliwości co do prawnej oceny mogą powstawać też w przypadku odbioru 
programu w restauracjach, barach i pokojach hotelowych ze względu na 
zarzut osiągania w ten sposób dodatkowych korzyści majątkowych. Co do 
zasady należy przyjąć, że taki odbiór łączy się z dodatkowymi korzyściami."

Podsumowując - raczej zwrot "osiąganie korzyści majątkowej" należy 
rozumieć szeroko, tzn. uwzględniając też korzyści pośrednie.

Jak to się ma do naszych przypadków? Otóż brzmienie licencji wskazuje na 
intencję maxymalnie szerokiego wyłączenia komercyjnego użycia utworu na 
niej rozpowszechnianego (niedozwolony jest "...jakikolwiek sposób..."). 
Poza tym wydaje mi się, że trzeba rozważyć kożdy przypadek osobno:
a. CD jako dodatek do gazety:
- jeśli dołączenie takiego filmu (wracam do początkowego przykładu) 
powodowałoby zwiększenie sprzedaży gazety (więcej osob kupiłoby tą 
gazetę, właśnie dlatego, że został do niej dołączony film) - wydaje mi 
się, że bez wątpienia doszłoby do naruszenia licencji (warunku NC)
- jeśli dołączenie nie spowodowałoby zmiany sprzedaży - sprawa jest 
otwarta, aczkolwiek uwzględniając powyższe argumenty (na tle art. 24) 
należałoby jednak moim zdaniem uznać, że także i w tym przypadku 
dochodzi do naruszenia licencji (trzeba pamiętać, że korzyść może być 
także pośrednio uzyskiwana, w końcu dochodzi tu do pośredniego 
sprzedawania filmu - na pewno znalazłobny się kilka osoób, które kupiły 
gazetę tylko dlatego, że był do niej dołączony film, nawet gdyby to nie 
wpłynęło w sposób widoczny na sprzedaż nakładu - jest tu jakaś korzyść, 
której niejako twórca/licencjodawca jest pozbawiony)

b. CD jako dodatek do materaiłów firmowych:
- jeśli szkolenie jest płatne, moim zdaniem dochodzi do pośredniego 
uzyskiwania korzyści majątkowej (płaci się za szkolenie, które przecież 
obejmuje materiały) - dochodzi więc do naruszenia licencji (NC)
- gdy szkolenie jest nieodpłatne w zasadzie można by uznać, że do 
naruszenia licencji nie dochodzi (związek typu: po szkoleniu zyskaliśmy 
partnera/klienta z którym podpisaliśmy korzystny kontrakt na którym 
zarobimy jest wg mnie zbyt odległy by uznać, nawet pośrednie uzyskanie 
korzyści majątkowej). można też zastanowić się nad dozwolonym użytkiem 
(pomijając całkowicie kwestię licencji) - utwory na licencji CC też 
przecież można wykorzystywać w ramach dozolonego użytku (w tym przypadku 
np. art. 29 i wymieniony tam cel nauczania).
- w ramach upominków - wiąże się to z utrzymaniem klienta, co raczej nie 
jest wg mnie osiąganiem korzyści majątkowych

Podsumowując całość (taka pewnie będzie odpwowiedź w FAQ) - działania 
takie stanowią naruszenie warunku NC. Zastrzegam jednak, że nie jest 
wykluczone, iż w konkretnej sytacji tak nie będzie - zawsze jednak 
narażamy się na proces i to dopiero sąd zadecyduje - ryzyko więc jest 
znaczne.

pozdrawiam serdecznie,

Piotr Wasilewski

PS proszę zwrócić uwagę, że oprócz miejsc gdzie to wyraźnie zaznaczyłem, 
cały ten mail jest zobrazowaniem mojej osobistej, na ten temat opinii. 
nie da się inaczej na to pytanie odpowiedzieć.

_________________________________________________________________
List sprawdzony skanerem poczty mks_vir ( http://www.mks.com.pl )
-------------- następna część ---------
Załącznik HTML został usunięty...
URL:  http://lists.ibiblio.org/pipermail/cc-pl/attachments/20050716/08edd3a8/attachment.html 


Więcej informacji o liście dyskusyjnej Cc-pl