[Cc-pl] CC na wysluchaniu publicznym w sprawie nowelizacji ustawy o prawie autorskim
Alek Tarkowski
alek w creativecommons.pl
Śro, 18 Kwi 2007, 04:22:39 EDT
Witajcie,
Wziąłem wczoraj udział (jako przestawiciel CC Polska oraz ICM UW) w
wysłuchaniu publicznym w Komisji Prawa Autorskiego Sejmu RP,
zorganizowanym w kwestii obecnej nowelizacji ustawy o prawie autorskim i
prawach pokrewnych. Przesłuchanie jest formą konsultacji społecznej –
może w niej wziąć dowolna instytucja bądź osoba prywatna.
W wysłuchaniu wzięło udział kilkadziesiąt osób, które w przeważającej
większości reprezentowały dwie grupy interesu: organizacje zbiorowego
zarządzania lub użytkowników instytucjonalnych – takich jak np. silnie
reprezentowane telewizje kablowe. Moje wystąpienie, wraz z wystąpieniem
Piotra Waglowskiego reprezentującego Internet Society Polska, były
jedynymi reprezentującymi inne punkty widzenia.
Wysłuchanie dotyczyło przede wszystkim obecnej nowelizacji, której
przedmiotem jest kwestia ustalania tabel wynagrodzeń za wykorzystywanie
utworów oraz funkcjonowania tak zwanej Komisji Prawa Autorskiego.
Wykorzystaliśmy tę okazję by pokazać, że podobnie jak sam system
ustalania tabel, tak cały system zbiorowego zarządu w obecnym kształcie
stanowi nieproporcjonalną ingerencję w swobodę zawierania umów.
Ingerencja taka w szczególności ogranicza możliwość tworzenia w Polsce
wolnej kultury.
Zdaniem Creative Commons Polska należy więc zreformować relacje między
twórcami, użytkownikami oraz pośrednikami (np. organizacjami zbiorowego
zarządu) tak, by możliwe było swobodne wykorzystywanie wolnych licencji.
W wystąpieniu, które dziś zaprezentowałem, stwierdzamy m.in.
“Podstawowa zasada wolnej kultury to bezpośrednie oraz automatyczne
kontraktowanie z twórcą. Tymczasem, zbiorowy zarząd w Polsce działa
na podstawie umów, w których twórcy przenoszą na organizacje całość
praw autorskich do wszystkich swoich utworów – nawet do mających
powstać w przyszłości. Oznacza to, że członkowie organizacji nie
mogą swobodnie udostępniać swojej twórczości na zasadach wolnych
licencji”.
“Ponadto, przepisy wymagają pisemnego zrzeczenia się pośrednictwa
organizacji zbiorowego zarządzania i ustanawiają domniemanie
reprezentacji tych organizacji. Twórcy niezrzeszeni w organizacjach
są zatem również istotnie ograniczeni w możliwości udzielania
wolnych licencji, a zwłaszcza w formie adhezyjnej i z wyłączeniem
pośrednictwa organizacji”.
“Kolejną zasadą wolnej kultury jest możliwość nieodpłatnego
udostępniania utworów. Jednak postanowienia umów mniej korzystne dla
twórców niż to wynika z tabel wynagrodzeń są z mocy prawa nieważne.
Przepisy nie dopuszczają ponadto zrzeczenia się niektórych form
wynagrodzenia. Oznacza to, że organizacje zbiorowego zarządzania
mogą pobierać wynagrodzenie za korzystanie z wolnej kultury”.
Ponieważ formuła wysłuchania publicznego nie przewiduje dyskusji po
wystąpieniach, nie było niestety możliwości dowiedzieć się, jak do
naszych uwag ustosunkowują się organizacje zbiorowego zarządzania. Mam
nadzieję, że będą jeszcze okazje do takiej dyskusji – zależy nam na
opinii tych organizacji oraz wspólnym wypracowaniu modelu, który pozwoli
współistnieć tradycyjnemu systemowi prawa autorskiego oraz wolnej kulturze.
Co ciekawe, pozytywnie do mojego wystąpienia odniósł się w swojej
wypowiedzi Minister Jarosław Sellin z MKiDN, który nazwał wolną kulturę
ciekawą inicjatywą. Mam więc nadzieję, że także Ministerstwo Kultury i
Dziedzictwa Narodowego przyjrzy się proponowanym przez nas rozwiązaniom.
Pelen tekst wystapienia jest dostepny tutaj (na licencji CC BY SA):
http://creativecommons.pl/wp-content/pliki/wystapienie_sejm_17042007.pdf
pozdrowienia,
Alek
--
koordynator / public lead
Creative Commons Polska / Poland
skype: alektarkowski
Więcej informacji o liście dyskusyjnej Cc-pl