[Cc-pl] CC na wysluchaniu publicznym w sprawie nowelizacji ustawy o prawie autorskim

Alek Tarkowski alek w creativecommons.pl
Śro, 18 Kwi 2007, 04:22:39 EDT


Witajcie,

Wziąłem wczoraj udział (jako przestawiciel CC Polska oraz ICM UW) w 
wysłuchaniu publicznym w Komisji Prawa Autorskiego Sejmu RP, 
zorganizowanym w kwestii obecnej nowelizacji ustawy o prawie autorskim i 
prawach pokrewnych. Przesłuchanie jest formą konsultacji społecznej – 
może w niej wziąć dowolna instytucja bądź osoba prywatna.

W wysłuchaniu wzięło udział kilkadziesiąt osób, które w przeważającej 
większości reprezentowały dwie grupy interesu: organizacje zbiorowego 
zarządzania lub użytkowników instytucjonalnych – takich jak np. silnie 
reprezentowane telewizje kablowe. Moje wystąpienie, wraz z wystąpieniem 
Piotra Waglowskiego reprezentującego Internet Society Polska, były 
jedynymi reprezentującymi inne punkty widzenia.

Wysłuchanie dotyczyło przede wszystkim obecnej nowelizacji, której 
przedmiotem jest kwestia ustalania tabel wynagrodzeń za wykorzystywanie 
utworów oraz funkcjonowania tak zwanej Komisji Prawa Autorskiego. 
Wykorzystaliśmy tę okazję by pokazać, że podobnie jak sam system 
ustalania tabel, tak cały system zbiorowego zarządu w obecnym kształcie 
stanowi nieproporcjonalną ingerencję w swobodę zawierania umów. 
Ingerencja taka w szczególności ogranicza możliwość tworzenia w Polsce 
wolnej kultury.

Zdaniem Creative Commons Polska należy więc zreformować relacje między 
twórcami, użytkownikami oraz pośrednikami (np. organizacjami zbiorowego 
zarządu) tak, by możliwe było swobodne wykorzystywanie wolnych licencji. 
W wystąpieniu, które dziś zaprezentowałem, stwierdzamy m.in.

    “Podstawowa zasada wolnej kultury to bezpośrednie oraz automatyczne
    kontraktowanie z twórcą. Tymczasem, zbiorowy zarząd w Polsce działa
    na podstawie umów, w których twórcy przenoszą na organizacje całość
    praw autorskich do wszystkich swoich utworów – nawet do mających
    powstać w przyszłości. Oznacza to, że członkowie organizacji nie
    mogą swobodnie udostępniać swojej twórczości na zasadach wolnych
    licencji”.


    “Ponadto, przepisy wymagają pisemnego zrzeczenia się pośrednictwa
    organizacji zbiorowego zarządzania i ustanawiają domniemanie
    reprezentacji tych organizacji. Twórcy niezrzeszeni w organizacjach
    są zatem również istotnie ograniczeni w możliwości udzielania
    wolnych licencji, a zwłaszcza w formie adhezyjnej i z wyłączeniem
    pośrednictwa organizacji”.


    “Kolejną zasadą wolnej kultury jest możliwość nieodpłatnego
    udostępniania utworów. Jednak postanowienia umów mniej korzystne dla
    twórców niż to wynika z tabel wynagrodzeń są z mocy prawa nieważne.
    Przepisy nie dopuszczają ponadto zrzeczenia się niektórych form
    wynagrodzenia. Oznacza to, że organizacje zbiorowego zarządzania
    mogą pobierać wynagrodzenie za korzystanie z wolnej kultury”.


Ponieważ formuła wysłuchania publicznego nie przewiduje dyskusji po 
wystąpieniach, nie było niestety możliwości dowiedzieć się, jak do 
naszych uwag ustosunkowują się organizacje zbiorowego zarządzania. Mam 
nadzieję, że będą jeszcze okazje do takiej dyskusji – zależy nam na 
opinii tych organizacji oraz wspólnym wypracowaniu modelu, który pozwoli 
współistnieć tradycyjnemu systemowi prawa autorskiego oraz wolnej kulturze.

Co ciekawe, pozytywnie do mojego wystąpienia odniósł się w swojej 
wypowiedzi Minister Jarosław Sellin z MKiDN, który nazwał wolną kulturę 
ciekawą inicjatywą. Mam więc nadzieję, że także Ministerstwo Kultury i 
Dziedzictwa Narodowego przyjrzy się proponowanym przez nas rozwiązaniom.

Pelen tekst wystapienia jest dostepny tutaj (na licencji CC BY SA):
http://creativecommons.pl/wp-content/pliki/wystapienie_sejm_17042007.pdf

pozdrowienia,

Alek

-- 
koordynator / public lead
Creative Commons Polska / Poland
skype: alektarkowski



Więcej informacji o liście dyskusyjnej Cc-pl